Zapraszam cię do przygotowania starego, tradycyjnego tortu orzechowego, który pachnie świętami i rodzinnymi uroczystościami. To nie jest szybkie ciasto, ale nagrodą jest głęboki smak orzechów, delikatny biszkopt i aksamitny krem. Poświęć mu trochę czasu, a otrzymasz tort, który zachwyci gości już od pierwszego kawałka.
Składniki
- 10 dużych jajek (osobno białka i żółtka)
- 250 g łuskanych orzechów włoskich, zmielonych w maszynce do mięsa
- 10 łyżek drobnej, pszennej bułki tartej
- 200 g drobnego cukru do ciasta
- 1 łyżka masła do wysmarowania tortownicy
- 2 łyżki bułki tartej do wysypania formy
- 4 łyżki gęstych powideł śliwkowych
- 2 jajka na krem
- 160 g cukru do kremu
- 200 g miękkiego masła w temperaturze pokojowej
- 50 g drobno startej gorzkiej czekolady
- 1 łyżeczka kawy rozpuszczalnej
- 30 ml spirytusu lub rumu dobrej jakości
- kilkanaście połówek orzechów włoskich do dekoracji
- opcjonalnie 1–2 łyżki gorzkiego kakao do oprószenia wierzchu
- opcjonalnie garść suszonej żurawiny lub innych bakalii do dekoracji
Składniki wystarczą na ok. 12 porcji tortu przygotowanego w tortownicy o średnicy 22–24 cm.
Sposób wykonania
-
Przygotowanie orzechów i formy
Orzechy włoskie dokładnie obejrzyj i usuń wszelkie łupinki. Przepuść je przez maszynkę do mięsa. Taka metoda mielenia daje delikatniejszą strukturę niż młynek. Tortownicę o średnicy 22–24 cm wysmaruj masłem. Wysyp dokładnie bułką tartą, również boki. Piekarnik nagrzej do 180 stopni C w funkcji góra–dół. -
Przygotowanie masy jajeczno–orzechowej
Oddziel żółtka od białek. Do dużej misy wlej żółtka i wsyp 200 g cukru. Ucieraj mikserem, aż masa będzie bardzo jasna, gęsta i puszysta. W osobnej misie ubij białka na sztywną pianę. Do utartych żółtek zacznij na przemian dodawać po łyżce zmielonych orzechów, łyżce bułki tartej oraz porcjach piany z białek. Mieszaj delikatnie dużą łyżką lub szpatułką ruchem od dołu do góry. Staraj się nie zniszczyć puszystości masy. -
Pieczenie orzechowego biszkoptu
Gotową masę przelej do przygotowanej tortownicy i wyrównaj wierzch. Wstaw formę do nagrzanego piekarnika. Piecz około 35–40 minut w temperaturze 180 stopni C, aż ciasto nabierze złotobrązowego koloru i lekko odejdzie od brzegów formy. Pod koniec pieczenia możesz sprawdzić patyczkiem czy środek jest suchy. Upieczony spód wyjmij z piekarnika i pozostaw w formie przez około 10 minut. Potem wyjmij na kratkę i całkowicie wystudź. -
Krojenie biszkoptu i przygotowanie do przełożenia
Gdy biszkopt będzie już zimny, bardzo ostrym nożem przekrój go poziomo na trzy równe blaty. Staraj się prowadzić nóż spokojnie i bez nacisku. Najłatwiej jest najpierw naciąć boki dookoła, a następnie przeciąć środek. Dolny blat ułóż od razu na paterze, na której podasz tort. Jeśli wierzch biszkoptu mocno wyrósł z górką, możesz ją delikatnie ściąć i wykorzystać jako okruszki do dekoracji boków. -
Ucieranie jajek na parze do kremu
Do metalowej lub żaroodpornej miski wbij 2 jajka i wsyp 160 g cukru. W garnku zagotuj niewielką ilość wody. Na garnek z delikatnie gotującą się wodą postaw miskę tak, aby jej dno nie dotykało tafli wody. Ubijaj całość mikserem lub trzepaczką przez około 10–15 minut. Masa powinna stać się gęsta, jasna i wyraźnie zwiększyć objętość. Zdejmij miskę z garnka i pozostaw masę do całkowitego wystudzenia. -
Przygotowanie maślanego kremu orzechowego
Miękkie masło przełóż do misy miksera. Ucieraj kilka minut, aż stanie się bardzo jasne i puszyste. Dodaj drobno startą gorzką czekoladę i dokładnie zmiksuj. Wymieszaj kawę rozpuszczalną z niewielką ilością gorącej wody, tak aby powstał gęsty napar. Do utartego masła zacznij stopniowo dodawać po łyżce wystudzonej masy jajecznej. Po każdym dodaniu dobrze zmiksuj na gładko. Na końcu wlej przygotowany napar kawowy oraz spirytus lub rum. Krótko zmiksuj do połączenia. Powinien powstać gęsty, jedwabisty krem o wyrazistym smaku kawy i czekolady. -
Przełożenie tortu powidłami i kremem
Dolny blat biszkoptu delikatnie posmaruj cienką warstwą powideł śliwkowych. Ten dodatek nada ciastu lekką kwaskową nutę. Na powidła nałóż część kremu i równomiernie rozprowadź. Przykryj środkowym blatem. Znów posmaruj go cienko powidłami i nałóż drugą porcję kremu. Zakryj całość trzecim blatem. Pozostałym kremem starannie posmaruj boki oraz wierzch tortu, wyrównując powierzchnię szpatułką lub nożem. -
Dekorowanie tradycyjnego tortu orzechowego
Na wierzchu tortu ułóż połówki orzechów włoskich. Możesz stworzyć z nich okrągłą koronę lub prosty wzór w rzędach. Jeśli lubisz, dodaj suszoną żurawinę albo inne bakalie, które ładnie przełamią kolor. Wierzch można delikatnie oprószyć gorzkim kakao. Boki tortu można obsypać pokruszonym biszkoptem lub drobno posiekanymi orzechami. Dekorację dobierz tak, aby nawiązywała do tradycyjnego, domowego charakteru wypieku. -
Chłodzenie i podanie
Gotowy tort wstaw do lodówki na co najmniej 3–4 godziny. Najlepiej pozostawić go w chłodzie przez całą noc. W tym czasie krem stężeje, a smaki połączą się ze sobą. Przed podaniem wyjmij tort z lodówki na około 20–30 minut. Dzięki temu krem lekko zmięknie, a aromat orzechów i kawy będzie bardziej wyczuwalny. Krojąc, używaj ostrego noża, który po każdym nacięciu można zanurzyć w gorącej wodzie i osuszyć. Ułatwi to uzyskanie równych, estetycznych kawałków.
Dodatkowe wskazówki i informacje
Tradycyjny tort orzechowy najlepiej smakuje w dniu następnym po przygotowaniu, gdy biszkopt lekko nasiąknie kremem i powidłami. To ciasto idealne na święta, rodzinne rocznice i uroczyste niedzielne obiady. Wymaga cierpliwości, ale jest wyjątkowo stabilne, dobrze się kroi i pięknie prezentuje na paterze.
Jeżeli chcesz złagodzić smak alkoholu, możesz użyć mniejszej ilości spirytusu. Dla dzieci i osób, które nie spożywają alkoholu, warto całkowicie go pominąć i zastąpić tę porcję dodatkową łyżką mocnego naparu kawowego lub ekstraktu waniliowego.
| Składnik odżywczy | Orientacyjna ilość w 1 porcji (1/12 tortu) |
| Wartość energetyczna | ok. 360–380 kcal |
| Białko | ok. 7–8 g |
| Tłuszcz | ok. 24–26 g |
| Węglowodany | ok. 28–30 g |
Do podania warto zaproponować gościom:
- niewielką filiżankę czarnej kawy, która podkreśli orzechowo–kawowy aromat tortu
- herbatę czarną lub owocową dla osób, które unikają kofeiny
- szklankę zimnej wody, aby zrównoważyć słodycz deseru
Jeżeli zostaną ci resztki tortu, możesz przechowywać go w lodówce pod szklanym kloszem lub w pojemniku przez 2–3 dni. Intensywny smak orzechów, kawy, czekolady i powideł sprawia, że każdy kolejny kawałek przypomina o dawnych, domowych wypiekach, które przygotowywało się raz w roku na naprawdę szczególne okazje.
