Przepis: zapiekanka chłopska z mięsem mielonym i ziemniakami

Spróbuj przygotować aromatyczną zapiekankę chłopską z mięsem mielonym i ziemniakami, która nasyci całą rodzinę. To proste danie z piekarnika świetnie sprawdzi się na chłodniejsze dni i zawsze robi wrażenie na domownikach. Dzięki dokładnemu opisowi krok po kroku bez problemu poradzi sobie z nim nawet mniej doświadczony kucharz.

Składniki

• ok. 8 dużych ziemniaków typu A lub AB, ugotowanych w mundurkach (ok. 1,2–1,4 kg przed gotowaniem)
• 400 g mięsa mielonego (wieprzowego, wołowego lub mieszanego)
• 200 g pieczarek
• ok. 1/2 szklanki groszku mrożonego lub konserwowego (ok. 80–100 g)
• 1 duża cebula (ok. 150 g)
• 2 ząbki czosnku
• 350 g kwaśnej śmietany 18% lub gęstego jogurtu greckiego
• 3 małe jajka lub 2 większe
• ok. 4–5 czubatych łyżek startego żółtego sera (np. gouda, cheddar)
• 2–3 łyżki oleju roślinnego lub oliwy do smażenia
• 1–2 łyżki masła lub oleju do posmarowania naczynia żaroodpornego
• 1 łyżeczka soli do przyprawiania farszu
• ok. 1 łyżeczka soli do ziemniaków i zalewy
• 1/2 łyżeczki świeżo mielonego pieprzu do farszu
• 1/2 łyżeczki pieprzu do zalewy
• 1/3 łyżeczki gałki muszkatołowej do ziemniaków i zalewy
• 1 łyżeczka suszonego majeranku
• 1 łyżeczka suszonego tymianku
• 1–1,5 łyżeczki słodkiej papryki
• opcjonalnie: szczypta ostrej papryki

Składniki wystarczą na 4–6 solidnych porcji zapiekanki chłopskiej z mięsem mielonym i ziemniakami, przygotowanej w naczyniu żaroodpornym o wymiarach ok. 20 x 30 cm.

Sposób wykonania

1. Przygotowanie ziemniaków
   Ziemniaki dokładnie umyj. Ugotuj je w mundurkach w osolonej wodzie, aż będą miękkie, lecz nie rozpadające się. Po ugotowaniu odlej wodę i całkowicie wystudź. Zimne ziemniaki obierz ze skórki i pokrój w dość grube plastry, mniej więcej o grubości 0,7–1 cm. Dzięki użyciu ziemniaków ugotowanych wcześniej plastry zachowają kształt i nie rozpadną się podczas krojenia i zapiekania.

2. Przyprawienie ziemniaków
   Dno naczynia żaroodpornego wysmaruj cienką warstwą masła lub oleju. Na spodzie ułóż gęstą warstwę plastrów ziemniaków (może to być 1–2 warstwy, zależnie od wielkości naczynia). Posyp je delikatnie solą, pieprzem oraz odrobiną gałki muszkatołowej. Ziemniaki stanowią „bazę” dla całego dania, więc wstępne doprawienie ich przed zalaniem masą śmietanowo–jajeczną wyraźnie podbija smak zapiekanki.

3. Podsmażenie mięsa mielonego
   Na dużej patelni rozgrzej 1–2 łyżki oleju. Dodaj mięso mielone, rozdrobnij je dokładnie łopatką i smaż na średniej mocy palnika. Mieszaj często, aby mięso równomiernie się przyrumieniło, a nie gotowało we własnym sosie. Pod koniec smażenia dopraw mięso solą, pieprzem, majerankiem, tymiankiem oraz słodką papryką. Gdy mięso będzie już lekko zrumienione, przesyp je na talerz i odstaw na chwilę.

4. Dodanie cebuli, czosnku i groszku
   Na tej samej patelni, w razie potrzeby dodając odrobinę oleju, zeszklij drobno posiekaną cebulę. Smaż ją na średnim ogniu, aż nabierze złocistego koloru. Następnie dodaj drobno posiekany lub przeciśnięty przez praskę czosnek i smaż krótko, tylko do momentu aż zacznie intensywnie pachnieć. Dorzuć groszek mrożony lub odsączony z zalewy groszek konserwowy. Wymieszaj i chwilę podgrzej, aby groszek się rozmroził i lekko poddusił. Na koniec ponownie dodaj na patelnię usmażone wcześniej mięso mielone. Wymieszaj dokładnie, aby powstał jednolity farsz. Taka mieszanka mięsa, cebuli, czosnku i groszku nada zapiekance wyrazisty, „chłopski” charakter.

5. Przygotowanie pieczarek
   Pieczarki oczyść i pokrój w cienkie plasterki lub w drobną kostkę. Na oddzielnej patelni (lub tej samej, po przełożeniu farszu do miski) rozgrzej 1 łyżkę oleju. Wrzuć pieczarki i smaż na dość dużej mocy palnika. Najpierw puszczą wodę, a następnie woda zacznie odparowywać. Kontynuuj smażenie, aż pieczarki lekko się przyrumienią, a cały płyn zniknie. Dopraw je solą i pieprzem pod koniec smażenia. Dokładne odparowanie płynu z pieczarek jest istotne, aby zapiekanka nie stała się wodnista.

6. Połączenie farszu mięsnego z pieczarkami
   Przełóż usmażone pieczarki do miski z mięsem, cebulą, czosnkiem i groszkiem. Wszystko starannie wymieszaj. Skosztuj i w razie potrzeby jeszcze dopraw solą, pieprzem lub papryką. Gotowy farsz powinien być wyrazisty w smaku, bo po połączeniu z ziemniakami i śmietaną jego intensywność nieco się złagodzi.

7. Przygotowanie zalewy śmietanowo–jajecznej
   W osobnej misce połącz śmietanę lub jogurt grecki z jajkami. Ubij całość rózgą lub widelcem, aż masa będzie jednolita i lekko napowietrzona. Dopraw solą, pieprzem, szczyptą gałki muszkatołowej oraz słodką papryką. Możesz dodać także odrobinę ostrej papryki, jeśli lubisz bardziej pikantne dania. Dobrze doprawiona masa jajeczno–śmietanowa po zapieczeniu zwiąże warstwy zapiekanki i nada jej kremową konsystencję.

8. Układanie warstw w naczyniu
   Na wcześniej ułożone ziemniaki w naczyniu żaroodpornym wylej mniej więcej połowę przygotowanej zalewy śmietanowo–jajecznej. Posyp częścią startego sera. Następnie równomiernie rozłóż całą porcję farszu z mięsa mielonego, pieczarek, cebuli i groszku. Na wierzchu ułóż drugą warstwę ziemniaków z pozostałych plastrów. Delikatnie dociśnij, aby warstwy się wyrównały. Całość polej resztą zalewy. Na koniec posyp po wierzchu pozostałym startym serem. Ser stworzy apetyczną, lekko chrupiącą skorupkę i nada zapiekance charakterystyczny, domowy smak.

9. Pieczenie zapiekanki
   Nagrzej piekarnik do 200°C, funkcja góra–dół. Naczynie z zapiekanką wstaw na środkowy poziom piekarnika. Piecz przez około 30–35 minut, aż masa śmietanowo–jajeczna się zetnie, a wierzch ładnie się zrumieni. Czas pieczenia może się nieznacznie różnić w zależności od piekarnika. Gdy wierzchnia warstwa sera będzie złocista i lekko chrupiąca, a zapiekanka wyraźnie „bąbelkuje” po bokach, oznacza to, że jest gotowa.

10. Krótki odpoczynek przed podaniem
    Po wyjęciu naczynia z piekarnika odstaw zapiekankę na 10–15 minut. W tym czasie masa lekko stężeje. Odpoczynek po pieczeniu sprawia, że zapiekanka lepiej się kroi i warstwy pozostają zwarte, a porcje są estetyczne. Po tym czasie pokrój ją na prostokąty i podawaj na ciepło.

Dodatkowe wskazówki i informacje

Zapiekanka chłopska z mięsem mielonym i ziemniakami najlepiej smakuje świeżo po upieczeniu, ale świetnie znosi także odgrzewanie. Możesz ją podgrzać następnego dnia w piekarniku lub na patelni pod przykryciem. To sprawia, że danie świetnie nadaje się jako obiad „na dwa dni” lub posiłek do pracy.

Aby posiłek był pełniejszy, zapiekankę warto podawać z lekkim dodatkiem warzyw. Doskonale sprawdzą się:

• sałatka z kiszonej kapusty lub ogórków kiszonych
• prosta surówka z marchewki i jabłka
• mieszanka sałat z sosem jogurtowo–czosnkowym

Jeśli chcesz przygotować danie w lżejszej wersji, część śmietany możesz zastąpić jogurtem greckim, a żółty ser dodać tylko na wierzchu w mniejszej ilości. Mięso wieprzowe warto wtedy zamienić na mielone z indyka. Zmieniając rodzaj mięsa oraz proporcje śmietany i sera, łatwo dopasujesz kaloryczność zapiekanki do swoich potrzeb.

Warto podkreślić, że są to wartości orientacyjne. Dokładna kaloryczność zależy od rodzaju użytego mięsa, zawartości tłuszczu w śmietanie oraz ilości dodanego sera. Jeśli zależy Ci na bardziej szczegółowych danych, użyj wagi kuchennej i kalkulatora wartości odżywczych, wprowadzając konkretne produkty.