Przepis na żurek z ziemniakami: tradycyjny smak domu

Jeśli marzy Ci się talerz aromatycznego żurku jak u babci, ten przepis na żurek z ziemniakami będzie strzałem w dziesiątkę. Zrobimy go krok po kroku, tak aby wyszedł gęsty, pachnący i naprawdę domowy. Zarezerwuj chwilę w kuchni i przygotuj zupę, która rozgrzeje całą rodzinę.

Składniki

• 1 l bulionu warzywnego lub drobiowego
• 400–500 g ziemniaków (4–5 średnich sztuk)
• 2 średnie marchewki
• 300 g białej kiełbasy (surowej lub parzonej)
• 150 g boczku wędzonego w kostce lub cienkich plasterkach
• 400–500 ml zakwasu na żurek (dobrze wymieszanego)
• 3 łyżki śmietany 12% lub 18%
• 1 łyżka tartego chrzanu
• 4 jajka ugotowane na twardo
• 2 ząbki czosnku
• 2 liście laurowe
• 4–5 ziaren ziela angielskiego
• 5–6 ziaren pieprzu czarnego
• sól i pieprz mielony do smaku
• 2 łyżki oleju lub smalcu do podsmażenia
• natka pietruszki do posypania

Składniki w tej ilości wystarczą na około 4 porcje sycącego żurku z ziemniakami.

Sposób wykonania

1. Przygotuj warzywa. Marchewki obierz i pokrój w półplasterki lub drobną kostkę. Ziemniaki obierz, opłucz i pokrój w średnią kostkę, aby nie rozpadły się podczas gotowania.
2. Ugotuj wywar. Do dużego garnka wlej bulion. Dodaj pokrojoną marchew, liście laurowe, ziele angielskie oraz ziarna pieprzu. Zagotuj, a następnie gotuj na małym ogniu około 10–15 minut, aż marchew będzie prawie miękka.
3. Dodaj ziemniaki. Wrzuć pokrojone ziemniaki do gotującego się wywaru. Gotuj kolejne 10–15 minut, aż ziemniaki zmiękną, ale zachowają kształt. Na tym etapie nie solij zupy zbyt mocno, bo później dodasz słony boczek i kiełbasę.
4. Podsmaż boczek. W międzyczasie na patelni rozgrzej olej lub smalec. Dodaj pokrojony w kostkę boczek wędzony i smaż na średnim ogniu, aż się zrumieni i wytopi tłuszcz. Zdejmij z ognia i odstaw. Tłuszcz z podsmażania doda zupie wyraźnego, domowego aromatu.
5. Podsmaż kiełbasę. Białą kiełbasę pokrój w grubsze plasterki lub kawałki. Na tej samej patelni, na tłuszczu po boczku, delikatnie podsmaż kiełbasę, aż lekko się przyrumieni. Dzięki temu żurek będzie bardziej intensywny w smaku.
6. Połącz wywar z mięsem. Gdy ziemniaki będą miękkie, do garnka dodaj podsmażony boczek wraz z wytopionym tłuszczem oraz kawałki białej kiełbasy. Całość zamieszaj i gotuj razem jeszcze około 5 minut na niewielkim ogniu, aby smaki się połączyły.
7. Przygotuj zakwas. Butelkę lub słoik z zakwasem dokładnie wstrząśnij, aby mąka żytnia połączyła się z płynem w jednolitą masę. To ona nada zupie gęstości i charakterystycznego smaku. Nigdy nie wylewaj samej „wody” z góry, wykorzystaj całą zawartość naczynia.
8. Zahartuj śmietanę i zakwas. Do miski przełóż śmietanę oraz wlej zakwas. Dodaj 2–3 chochle gorącego wywaru z garnka. Dokładnie wymieszaj, aby nie powstały grudki. Taki sposób zapobiega zwarzeniu się śmietany i gwarantuje gładką konsystencję żurku.
9. Dodaj zakwas do zupy. Zmniejsz ogień pod garnkiem do minimum. Wlej mieszankę zakwasu i śmietany cienkim strumieniem, cały czas mieszając zupę. Po dodaniu całości bardzo delikatnie zagotuj, a następnie gotuj jeszcze 3–5 minut. Nie gotuj żurku zbyt długo po dodaniu zakwasu, aby nie stracił świeżej, przyjemnej kwaśności.
10. Dopraw zupę. Czosnek obierz, przeciśnij przez praskę lub drobno posiekaj i dodaj do garnka. Dodaj także łyżkę tartego chrzanu, aby podkreślić ostro-kwaśny charakter zupy. Całość dopraw solą oraz świeżo mielonym pieprzem. Spróbuj i w razie potrzeby dolej jeszcze nieco zakwasu, jeśli lubisz naprawdę kwaśny żurek.
11. Ugotuj jajka. W osobnym garnku ugotuj jajka na twardo (około 8–9 minut od zagotowania wody). Przelej zimną wodą, obierz ze skorupek i pokrój na połówki lub ćwiartki. Będą dodatkiem do każdej porcji żurku.
12. Podanie żurku. Na talerze lub do misek włóż kawałki jajka. Zalej je gorącym żurkiem z ziemniakami, boczkiem i kiełbasą. Na koniec posyp całość posiekaną natką pietruszki. Podawaj od razu, najlepiej z kromką świeżego chleba na zakwasie lub żytnim.

Dodatkowe wskazówki i informacje

Domowy zakwas przygotujesz z mąki żytniej chlebowej, wody i czosnku. Wystarczy wymieszać kilka łyżek mąki z letnią przegotowaną wodą, dodać zgnieciony ząbek czosnku, przykryć gazą i odstawić na 3–5 dni w ciepłe miejsce. Raz dziennie zamieszaj. Gdy zakwas będzie intensywnie pachniał i lekko się „gazował”, jest gotowy do użycia. Taki zakwas można przechowywać w lodówce nawet przez kilkanaście dni.

Żurek z ziemniakami jest bardzo sycącą zupą, dlatego świetnie sprawdza się jako samodzielne danie obiadowe. Możesz go podać:

• z pajdą chleba żytniego lub razowego
• w misce chlebowej wydrążonej ze środka
• z dodatkiem łyżki chrzanu na talerzu dla osób lubiących ostrzejszy smak

Dla miłośników intensywniejszych aromatów warto dodać do wywaru 1–2 suszone grzybki. Wzbogacą smak zupy, a jednocześnie pozostaną tłem dla zakwasu, boczku i kiełbasy. Jeśli wolisz lżejszą wersję, możesz pominąć boczek i część kiełbasy, a postawić na większą ilość warzyw.

Poniżej orientacyjna wartość odżywcza jednej porcji żurku z ziemniakami (przy 4 porcjach z podanej ilości składników):

Intensywność kwaśności możesz dowolnie regulować ilością zakwasu. Dla łagodniejszego efektu na 1 litr bulionu użyj około 300 ml zakwasu. Jeśli lubisz bardzo kwaśny, gęsty żurek, sięgnij po 500 ml lub nawet odrobinę więcej. Zawsze dodawaj zakwas stopniowo i próbuj zupę w trakcie gotowania.