Przygotuj razem ze mną prostą, sycącą zapiekankę z ziemniakami i mięsem mielonym, idealną na rodzinny obiad lub kolację z przyjaciółmi. To danie robi się praktycznie samo, a cały dom wypełnia się cudownym zapachem pieczonych ziemniaków i przypraw. Wystarczy kilka tanich składników i nieco ponad godzina, by na stole pojawiło się pełne naczynie pachnącej zapiekanki.
Składniki
- 800 g ziemniaków (około 6–8 średnich sztuk)
- 700 g mięsa mielonego wieprzowego lub wieprzowo-wołowego
- 1 duża cebula
- 2 ząbki czosnku
- 1 mała marchewka
- 500–600 g passaty pomidorowej
- 2–3 garście tartej mozzarelli lub innego sera dobrze topiącego się
- 1–2 łyżki oliwy lub oleju do smażenia
- 1 łyżeczka mielonej papryki słodkiej
- 1/2 łyżeczki mielonej papryki ostrej
- szczypta mielonego imbiru
- 1 łyżeczka suszonej bazylii
- 1 łyżeczka suszonego oregano
- szczypta cukru
- sól i pieprz do smaku
- do wysmarowania naczynia: odrobina masła lub oleju
- 2 łyżki masła (do beszamelu)
- 2 płaskie łyżki mąki pszennej (do beszamelu)
- 1–1 i 1/3 szklanki mleka pełnotłustego (250–330 ml, do beszamelu)
- szczypta gałki muszkatołowej (do beszamelu)
- sól i pieprz do smaku (do beszamelu)
Składniki wystarczą na 4–6 porcji zapiekanki, przygotowanej w naczyniu żaroodpornym o wymiarach zbliżonych do 20 x 30 cm.
Sposób wykonania
-
Przygotowanie ziemniaków
Ziemniaki obierz, dokładnie opłucz w zimnej wodzie i pokrój w plastry o grubości około 3–4 mm. Nie muszą być idealnie równe, ale postaraj się, by były podobnej grubości. Dzięki temu upieką się równomiernie. Włóż je do garnka, zalej zimną wodą, wsyp około 1 łyżkę soli i zagotuj. Gotuj na średniej mocy do momentu, gdy ziemniaki będą prawie miękkie, ale wciąż zwarte, zwykle zajmuje to 8–10 minut od zagotowania. Odcedź i odstaw do lekkiego przestudzenia. -
Podsmażenie warzyw do mięsa
Cebulę obierz i pokrój w drobną kostkę. Czosnek obierz i posiekaj na cienkie plasterki lub drobno posiekaj nożem. Marchewkę obierz i zetrzyj na tarce o dużych oczkach. Na większej patelni rozgrzej 1–2 łyżki oliwy. Wrzuć cebulę i smaż na średnim ogniu, aż stanie się szklista i delikatnie się zezłoci. Dodaj czosnek, wymieszaj i smaż jeszcze około 30 sekund, żeby uwolnił aromat, ale się nie przypalił. -
Przygotowanie warstwy mięsnej
Do podsmażonej cebuli z czosnkiem dodaj mięso mielone. Rozdrabniaj je łopatką, aby nie powstały duże grudki. Dopraw solą, pieprzem, szczyptą mielonego imbiru, papryką słodką i ostrą. Smaż na średnim ogniu, aż mięso straci różowy kolor. Dodaj startą marchewkę i smaż jeszcze 2–3 minuty, mieszając. Wlej passatę pomidorową i całość dokładnie połącz. Zmniejsz ogień, przykryj patelnię i duś, aż powstanie gęsty sos mięsno-pomidorowy. Zwykle zajmuje to około 25–30 minut. Od czasu do czasu zamieszaj, aby sos się nie przypalił. -
Doprawianie sosu mięsnego
Gdy sos zgęstnieje, zdejmij pokrywkę. Dodaj suszoną bazylię, suszone oregano, szczyptę cukru oraz w razie potrzeby dodatkową sól i pieprz. Sos powinien być wyrazisty i dobrze doprawiony, ponieważ to on nadaje całej zapiekance smak. Jeśli sos jest zbyt gęsty, możesz dodać odrobinę wody. Jeśli zbyt rzadki, pozwól mu jeszcze kilka minut odparować na małym ogniu bez przykrycia. -
Przygotowanie sosu beszamelowego
W niedużym rondelku rozpuść 2 łyżki masła na średnim ogniu. Gdy się roztopi, dodaj 2 płaskie łyżki mąki pszennej. Mieszaj energicznie trzepaczką lub łyżką i podsmażaj przez 1–2 minuty. Mąka powinna delikatnie się zrumienić, ale nie przypalić. Stopniowo wlewaj mleko, cały czas intensywnie mieszając, aby nie powstały grudki. Gotuj na małym ogniu, aż sos wyraźnie zgęstnieje i stanie się gładki. Na koniec dopraw go solą, pieprzem oraz szczyptą gałki muszkatołowej. Beszamel powinien być dobrze doprawiony i kremowy, ponieważ będzie przenikał ziemniaki i mięso. -
Przygotowanie naczynia do zapiekania
Naczynie żaroodporne wysmaruj cienką warstwą masła lub oleju. Dzięki temu zapiekanka nie będzie przywierać do dna, a boki ładnie się przyrumienią. Jeśli masz mniejsze naczynie niż klasyczne 20 x 30 cm, zrób wyższe warstwy. Czas pieczenia może się wtedy nieznacznie wydłużyć. -
Układanie warstw zapiekanki
Na dnie naczynia rozłóż równomiernie połowę pokrojonych ziemniaków. Plastry mogą lekko na siebie zachodzić. Na ziemniaki wyłóż połowę gorącego lub ciepłego sosu mięsnego. Delikatnie wyrównaj. Następnie polej mięso połową sosu beszamelowego i rozprowadź go, aby przykrył całą powierzchnię. Ułóż drugą warstwę ziemniaków. Na nich rozłóż pozostałe mięso, a na wierzch wylej resztę beszamelu. Wierzchnia warstwa sosu powinna być możliwie gładka, co ułatwi równe rozpuszczenie sera. -
Pieczenie zapiekanki
Rozgrzej piekarnik do 200°C, funkcja góra-dół. Wstaw naczynie z zapiekanką na środkową półkę i piecz przez około 30–35 minut. W tym czasie warstwy zaczną się łączyć, a ziemniaki dopieką się w sosie. Po około 15–20 minutach wysuń ostrożnie naczynie i posyp wierzch zapiekanki startym serem. Użyj 2–3 garści tartej mozzarelli lub innego sera, który dobrze się topi i tworzy ciągnącą się warstwę. Wstaw naczynie z powrotem do piekarnika i piecz do momentu, aż ser się rozpuści i lekko zarumieni. -
Odpoczynek przed podaniem
Po zakończeniu pieczenia wyjmij zapiekankę z piekarnika. Odstaw ją na około 10–15 minut. W tym czasie sosy delikatnie zgęstnieją, a warstwy ustabilizują się. Dzięki temu zapiekanka będzie łatwiejsza do krojenia i ładniej zaprezentuje się na talerzu. Krojenie od razu po wyjęciu z piekarnika może sprawić, że sos zbyt mocno wypłynie.
Dodatkowe wskazówki i informacje
Jak podawać zapiekankę
Zapiekanka świetnie smakuje solo, ale doskonale pasują do niej dodatki, które podkreślą jej charakter i dodadzą świeżości:
- ogórek kiszony lub konserwowy
- lekka sałata z winegretem
- surówka z białej kapusty lub marchewki
Możesz też posypać porcje świeżym szczypiorkiem albo natką pietruszki, co doda daniu koloru i świeżego aromatu.
Możliwe modyfikacje przepisu
Dzięki prostej bazie zapiekankę łatwo dopasować do własnych upodobań. Sprawdzą się takie dodatki jak:
- kawałki papryki lub cukinii podsmażone z mięsem
- kilka oliwek pokrojonych w plasterki, dodanych do sosu pomidorowego
- zamiana części passaty na drobno krojone pomidory z puszki
Jeśli chcesz wersję delikatniejszą, użyj tylko papryki słodkiej i zrezygnuj z ostrej. Gdy lubisz wyraźne dania, dodaj większą ilość ostrej papryki lub odrobinę płatków chili.
Porady techniczne
Aby zapiekanka zawsze się udawała, warto pamiętać o kilku prostych zasadach:
- ziemniaki nie mogą być rozgotowane, inaczej zamienią się w puree podczas pieczenia
- mięsny sos powinien być raczej gęsty, aby nie puścił zbyt dużo płynu
- beszamel musi być dokładnie rozmieszany, bez grudek i dobrze doprawiony
Jeśli obawiasz się, że ser za bardzo się przypiecze, pierwszą część pieczenia możesz przeprowadzić pod przykryciem z folii aluminiowej. Zdejmij ją na ostatnie 10–15 minut i dopiero wtedy posyp zapiekankę serem.
Wartość odżywcza – orientacyjnie na 1 porcję z 6
| Energia | około 550–650 kcal |
| Białko | około 30–35 g |
| Tłuszcz | około 25–30 g |
| Węglowodany | około 50–60 g |
Zapiekanka świetnie nadaje się do odgrzewania następnego dnia. Możesz wstawić ją do piekarnika nagrzanego do 170–180°C lub podgrzać pojedyncze porcje w kuchence mikrofalowej. Smak często staje się jeszcze pełniejszy, ponieważ smaki mają czas, aby się przegryźć.