Jeśli marzy Ci się prawdziwie aromatyczny gulasz do placka po węgiersku, jesteś w idealnym miejscu. Pokażę Ci krok po kroku, jak przygotować sos mięsny, który otuli chrupiący placek i zachwyci domowników. Z prostych składników stworzysz danie, które spokojnie mogłoby trafić do dobrej restauracji.
Składniki
- 500 g łopatki wieprzowej lub karkówki, bez kości
- 2 duże cebule
- 1 duża czerwona papryka
- 1 żółta papryka (opcjonalnie, dla intensywniejszego smaku warzywnego)
- 2 ząbki czosnku
- 2 łyżki koncentratu pomidorowego
- 2 łyżki papryki słodkiej mielonej
- szczypta ostrej papryki lub pieprzu cayenne
- 1 łyżeczka majeranku
- 1 liść laurowy
- 2 ziarna ziela angielskiego
- 2 szklanki bulionu mięsnego lub warzywnego
- 2 łyżki oleju roślinnego lub smalcu do smażenia
- 1 płaska łyżka mąki pszennej (do zagęszczenia, opcjonalnie)
- sól i pieprz czarny mielony do smaku
- 1 łyżeczka cukru lub miodu (do zbalansowania kwasowości koncentratu, opcjonalnie)
Składniki wystarczą na obfity gulasz do 4 dużych placków po węgiersku, czyli dla około 3–4 osób, w zależności od apetytu.
Sposób wykonania
- Mięso opłucz w zimnej wodzie i dobrze osusz papierowym ręcznikiem. Pokrój w niezbyt małą kostkę, mniej więcej 2 × 2 cm. Dzięki temu gulasz będzie treściwy, a mięso po uduszeniu pozostanie soczyste.
- Cebule obierz i pokrój w drobną kostkę. Papryki umyj, usuń gniazda nasienne i pokrój w średnią kostkę. Czosnek obierz i posiekaj bardzo drobno lub przeciśnij przez praskę.
- W dużym, ciężkim garnku lub głębokiej patelni rozgrzej olej albo smalec. Na mocno rozgrzany tłuszcz wrzuć mięso i obsmaż je partiami, aby się przyrumieniło, a nie dusiło w swoim soku. Każdą partię smaż, aż kawałki zyskają złoty kolor z każdej strony. Obsmażone mięso odłóż na talerz.
- Do tego samego garnka wsyp cebulę. Smaż na średnim ogniu, aż się zeszkli i lekko przyrumieni. W trakcie smażenia mieszaj, aby cebula się nie przypaliła, bo nadałaby goryczki całemu gulaszowi.
- Do podsmażonej cebuli dodaj czosnek i smaż jeszcze około 30 sekund. Następnie wsyp paprykę słodką oraz szczyptę ostrej papryki. Krótko zamieszaj na wyłączonym lub minimalnym ogniu, aby przyprawy się otworzyły i uwolniły aromat. Nie podsmażaj ich zbyt długo, ponieważ mogą zgorzknieć.
- Dodaj do garnka pokrojone papryki. Wymieszaj i smaż kilka minut, aż lekko zmiękną. Dzięki temu sos będzie bardziej warzywny i zyska charakterystyczny kolor.
- Włóż z powrotem do garnka obsmażone mięso wraz z sokami, które wypłynęły na talerz. Dodaj liść laurowy, ziele angielskie oraz majeranek. Całość dokładnie wymieszaj.
- Dodaj koncentrat pomidorowy i przesmaż go z mięsem oraz warzywami przez około 1 minutę. To pozwoli pozbyć się surowego posmaku koncentratu i wzmocni głębię sosu.
- Wlej do garnka bulion tak, aby przykrył mięso i warzywa. Jeżeli potrzeba, dolej odrobinę wody. Dodaj łyżeczkę cukru lub odrobinę miodu, jeśli lubisz bardziej zrównoważony sos. Dopraw całość solą oraz świeżo mielonym pieprzem, ale z ilością soli na tym etapie możesz nieco się wstrzymać.
- Przykryj garnek pokrywką, zostawiając małą szparę, aby para mogła uchodzić. Gotuj gulasz na małym ogniu przez około 60–80 minut. Mięso powinno zmięknąć i rozpływać się w ustach. W trakcie duszenia co jakiś czas zamieszaj i w razie potrzeby dolej odrobinę wody lub bulionu, jeśli sos za bardzo odparuje.
- Po upływie tego czasu sprawdź miękkość mięsa. Powinno być bardzo delikatne. Spróbuj sosu i dopraw go ostatecznie solą, pieprzem oraz ewentualnie dodatkową odrobiną ostrej papryki. Jeśli wolisz wyraźniejszy smak, możesz dodać więcej słodkiej papryki i majeranku.
- Jeśli sos jest zbyt rzadki, przygotuj niewielką ilość zawiesiny. W szklance wymieszaj dokładnie mąkę z 3–4 łyżkami zimnej wody, aż nie będzie grudek. Cienkim strumieniem wlej mieszankę do lekko gotującego się gulaszu, cały czas mieszając. Duś jeszcze kilka minut, aby sos zgęstniał i mąka straciła surowy smak.
- Wyjmij liść laurowy i ziarna ziela angielskiego. Gulasz powinien mieć gęstą, aksamitną konsystencję, obficie oblepiającą kawałki mięsa i warzywa. Idealnie sprawdzi się jako sos do dużych, chrupiących placków ziemniaczanych składanych na pół.
Dodatkowe wskazówki i informacje
Prawdziwy gulasz do placka po węgiersku powinien być aromatyczny, lekko pikantny i dobrze paprykowy, ale ostrość możesz zawsze dopasować do gustu domowników. Jeśli nie lubisz bardzo ostrych potraw, ogranicz się do odrobiny ostrej papryki lub zupełnie ją pomiń. Z kolei miłośnicy wyrazistych smaków mogą dodać więcej pieprzu cayenne czy chili.
Do gulaszu świetnie pasują dodatki takie jak:
- kwaśna śmietana podana na wierzchu placka
- posiekana natka pietruszki lub koperek do posypania
- ogórki kiszone lub konserwowe, które przełamują tłustość dania
Jeśli planujesz przygotować więcej gulaszu, możesz:
- podzielić go na porcje i zamrozić,
- podawać następnego dnia z kaszą gryczaną, jęczmienną albo kopytkami,
- rozrzedzić bulionem, dodać ugotowane ziemniaki i uzyskać szybką zupę gulaszową.
Gulasz najlepiej smakuje po odgrzaniu, gdy smaki mają czas, by się przegryźć. Dlatego warto ugotować go wcześniej, a placki ziemniaczane smażyć dopiero tuż przed podaniem, aby zachować ich chrupkość.
| Składnik porcji | Przybliżona wartość na 1 porcję gulaszu (bez placka) |
| Kalorie | ok. 300–350 kcal |
| Białko | ok. 25–30 g |
| Tłuszcz | ok. 18–22 g |
| Węglowodany | ok. 10–15 g (głównie z warzyw i koncentratu) |
Podając gulasz na placku po węgiersku, staraj się, aby porcja sosu była naprawdę hojna. Placek powinien niemal tonąć w gęstym, mięsnym sosie. To właśnie ta obfitość i połączenie chrupiącego z wierzchu oraz miękkiego w środku placka z aromatycznym gulaszem sprawia, że danie jest tak lubiane.